Sujeet Kumar

Chapter 4 देहात और शहर Textbook Questions and Answers खोजबीन डाकघर से प्राप्त सेवाएँ बताइए और संकेत स्थलों से अन्य सेवाएँ ढूँढकर उनकी सूची बनाइए। सेवाओं के नाम कब ली जाती है?Answer:‘डाकघर’ को अंग्रेजी में (post office) कहते हैं, जो पत्रों को जमा करने, डाँटने, पहुँचाने आदि का काम करती है। लगभग ५०० साल पुरानी … Read more

Chapter 3 दादी माँ का परिवार Textbook Questions and Answers जरा सोचो ………. बताओ यदि प्राकृतिक संसाधन समाप्त हो जाएँ तो… जैसे-जल, बन आदि। इस पर आधारित अपने विचार लिखिए। (कल्पनात्मक-लेखन)Answer:प्रकृति हमारी माता है, वह हमारी जीवनदायिनी है। प्रकृति से हमें कई प्राकृतिक संसाधन प्राप्त होते हैं। जल, वन, खनिज तेल, धातुएँ, कोयला, समुद्र से … Read more

Chapter 2 फूल और काँटे Textbook Questions and Answers स्वयं अध्ययन: दिए गए चित्रों से संबंधित सुनी हुई कोई कविता सुनाओ। बताओ तो सही: Answer:फूल का नामगुलाब – गुलाब एक बहुवर्षीय, झाड़ीदार, कंटीला, पुष्पीय पौधा है। जिसमें कई रंग के सुंदर सुगंधित फूल लगते हैं। इसकी १०० से भी अधिक प्रजातियाँ अस्तित्व में हैं। गुलाब … Read more

Chapter 1 वाचन मेला Textbook Questions and Answers Answer:चित्रों का परिचय: प्रस्तुत चित्र में वाचन मेले का दृश्य है। पुस्तकों के माध्यम से हम संसार का ज्ञान प्राप्त कर सकते हैं। “पुस्तकों से क्या नाता है, पुस्तक हमारे भ्राता हैं।” वाचन मेले में कुछ बच्चों ने अपनी ग्रंथदिंडी के माध्यम से ग्रंथों का महत्त्व समझाने … Read more

Chapter 14 संतवाणी Textbook Questions and Answers सुविचार प्रश्न 1.संकटांना घाबरून न जाता जो जीवन यशस्वी करतो तोच खरा पराक्रमी होय. प्रश्न 2.मैत्री ही नात्यापेक्षा कितीतरी श्रेष्ठ आहे. प्रश्न 3.नम्रता हा सर्व सद्गुणांचा पाया होय. आम्ही कथा लिहितो. विदयार्थ्यांनो, तुम्हांला गोष्ट ऐकायला, वाचायला, सांगायला आवडते ना? तुम्हांला गोष्ट लिहायलाही नक्कीच आवडेल. आज तुम्ही गोष्ट लिहिणार … Read more

Chapter 13 अदलाबदल Textbook Questions and Answers 1. खालील आकृती पूर्ण करा. प्रश्न 1.अमृत व इसाब यांच्यामध्ये सारख्या असणाऱ्या गोष्टी.उत्तरः 2. खाली दिलेल्या वाक्यांचा योग्य घटनाक्रम लिहा. प्रश्न अ.एका व्रात्य मुलाला एक खोडकर कल्पना सुचली.उत्तर:गावातील काही मुले निंबाच्या झाडाखाली जमली होती. प्रश्न आ.अमृत व इसाबने शर्टाची अदलाबदल केली.उत्तरःएका व्रात्य मुलाला एक खोडकर कल्पना सुचली. प्रश्न … Read more

Chapter 12 रोजनिशी Textbook Questions and Answers 1. खालील प्रश्नांची तीन-चार वाक्यांत उत्तरे लिहा. प्रश्न 1.वैष्णवीच्या शाळेत ‘बालदिन’ कसा साजरा झाला?उत्तरःवैष्णवीच्या शाळेत बालदिनानिमित्त सांस्कृतिक कार्यक्रम घेण्यात आले. विदयार्थ्यांची वेशभूषा स्पर्धा घेण्यात आली. विविध थोर पुरुषांची वेशभूषा धारण करून अनेक मुलांनी त्यांची प्रसिद्ध वचनं सादर केली. या कार्यक्रमप्रसंगी प्रमुख पाहुणे डॉ. रमेश कोठावळे यांनी अध्यक्षीय भाषणात … Read more

Chapter 11.2 आपली समस्या आपले उपाय Textbook Questions and Answers 1. चित्र पाहा. संवाद वाचा व त्यावरून खालील प्रश्नांची उत्तरे लिहा. विचार करा. सांगा. प्रश्न 1.आपल्याला लहान झालेले, पण इतरांना वापरता येतील अशा कपड्यांचे तुम्ही काय करता?उत्तर:मला लहान झालेले कपडे मी माझ्या घरी काम करणाऱ्या शांता मावशींच्या मुलांना देते. कधी कधी असे कपडे जमा करून … Read more

Chapter 11.1 लेक Textbook Questions and Answers खालील प्रश्नांची एक-दोन वाक्यांत उत्तरे लिहा. प्रश्न 1.लेक घरात नसताना कवयित्रीची अवस्था कशी होते?उत्तर:लेक घरात नसताना कवयित्रीच्या उरास लेकीची आस उदास होते. प्रश्न 2.कवयित्रीने लेकीला बोलकी चिमणी का म्हटले आहे?उत्तर:लेक चिमणीप्रमाणे घरात सतत चिवचिवत राहते म्हणजे बोलत राहते, हसत राहते, म्हणून कवयित्रीने लेकीला बोलकी चिमणी म्हटले आहे. प्रश्न … Read more

Chapter 10 पंडिता रमाबाई Textbook Questions and Answers 1. खालील प्रश्वनांची थोडक्यात उत्तरे लिहा. प्रश्न 1.पंडिता रमाबाईंनी हंटर कमिशनकडे कोणती शिफारस केली?उत्तर:स्त्रियांनी शिकले व शिकवले पाहिजे, त्यासाठी आपल्या मातृभाषेचे अचूक ज्ञान प्राप्त केले पाहिजे. शिक्षिका म्हणून उभ्या राहण्यासाठी स्त्रियांना प्रोत्साहन म्हणून शिष्यवृत्त्या दिल्या पाहिजेत,अशी शिफारस त्यांनी हंटर कमिशनकडे केली. प्रश्न 2.पंडिता रमाबाईंनी स्त्री-जातीविषयी अपार प्रेम … Read more